Αγγούρι

Το αγγούρι είναι καρπός φυτού της ίδιας οικογένειας των Κολοκυνθοειδή (Cucurbitaceae) με τα φυτά που παράγουν το πεπόνι, το καρπούζι και το κολοκύθι. Είναι καρπός του ετήσιου φυτού της αγγουριάς (cucumis sativus) που έρπει και αναρριχάται.Είναι μια απο τις παλαιότερες γεωργικές καλλιέργειες και πιστεύτε οτι προέρχετε απο τις βόρειες πεδιάδες της Ινδίας.Το αγγούρι είναι εύκολο στην καλλιέργεια. Οι διαφορετικές ποικιλίες, ποικιλούν σε μέγεθος, σχήμα, και χρώμα, και καλλιεργείτε σε όλο τον κόσμο. Όπως και τα άλλα της οικογένειας των κολοκυνθοειδη, τα αγγούρια είναι καλύτερο να θερίζονται νέα, τρυφερά και καθώς πλησιάζουν την ορημότητα, στο στάδιο που έχουν γλυκή γεύση και μοναδικό άρωμα. Αν τα αφήσουμε περισσότερο το φρούτο συνεχίζει να μεγαλώνει σε μέγεθος, το δέρμα του γίνετε σκληρό και πέρνει κίτρινο χρώμα, και οι σπόροι του γίνονται σκληροι και ακατάληλοι προς βρώση.

Μια ποικιλία αγγουριού, που σπάνια βρίσκεται στις αγορές, ονομάζεται ξυλάγγουρο. Έχει σχήμα μικρού πεπονιού, ανοικτού πράσινου χρώματος και είναι εξωτερικά καλυμμένο με ελαφρύ χνούδι. Η σάρκα του είναι πιο σκληρή από του κοινού αγγουριού και είναι εξαιρετικά εύγευστη. Το ξυλάγγουρο, κοινώς ατζούρι ή κλωσάκι, είναι λαχανικό θερμής εποχής. Παρόλο που ο καρπός και το κοινό όνομα θυμίζουν αγγούρι, βοτανικά ανήκει στο πεπόνι. Καταναλώνουμε τον άγουρο καρπό του συνήθως τον Αύγουστο, σαν σαλάτα αντί του αγγουριού που είναι ούτως ή άλλως εκτός εποχής. Ευδοκιμεί σε πολλά νησιά του Αιγαίου και είναι πολύ διαδεδομένος καρπός στην Κρήτη.Καλλιεργείται συνήθως υπαίθρια αν και σε μερικές περιοχές υπάρχουν και θερμοκηπιακές καλλιέργειες. Ενώ υπάρχουν πολλοί παραδοσιακοί πληθυσμοί στα διάφορα νησιά του Αιγαίου δεν υπάρχει πιστοποιημένος σπόρος στο εμπόριο.

Θρεπτική αξία (ανα 100γρ ακατέργαστου, αξεφλούδιστου αγγουριού)

Υδατάνθρακες – 3,63g

Σάκχαρα – 1,67mg

Φυτικές ίνες – 0,5mg

Λίποι – 0,11mg

Πρωτεΐνες – 0,65mg

Ασβέστιο – 16mg

Σίδηρος – 0,28mg

Μαγνήσιο – 13mg

Φωσφόρο – 24mg

Κάλιο – 147mg

Ψευδαργύρο - 0,20mg

Θειαμίνη (βιταμίνη Β1) – 0,027mg

Ριβοφλαβίνη (Βιταμίνη Β2) – 0,033mg

Νιασίνη (βιταμίνη Β3) – 0,098mg

Παντοθενικό Οξύ (Βιταμίνη Β5) – 0,259mg

Βιταμίνη Β6 – 0,040mg

Φολικά (Βιταμίνη Β9) –7μg

Βιταμίνη Ε – 2,8 mg

Τα οφέλη στην υγεια και τη διατροφη

Είναι ένα απο τα λαχανικά με τις λιγοτερες θερμίδες, παρέχει περίπου 15 θερμίδες ανα 100 γρ. Δεν περιέχει κορεσμένα λίποι και χοληστερόλη. Η φλούδα του είναι μια πολύ καλή πυγή διαιτιτικών ινών που βοηθάνε στη μείωση των διαταραχών του στομάχου, και προσφέρει κάποια προστασία ενάντια στον καρκίνο του εντέρου εξουδετερώνοντας τα τοξικά κατάλοιπα του εντέρου.Είναι μια πολύ καλή πυγή ποτάσιου, ενος συμαντικού ενδοκυτταρικού ελεκτρολίτη. Το ποτάσιο είναι ένας φυλικός για την καρδια ελεκτρολίτης που βοηθάει στην μείωση της πίεσης και της καρδιακης συχνότητας καταστέλνοντας τις επιδράσεις του νατρίου.Επείσης βοηθάει τους μυς και τα νεύρα να λειτουργουν σωστά καθώς διατηρεί και την οξύτητα του σώματος σε ισσοροπία.Περιέχει μοναδικά ανιοξιδοτικά σε μεγάλο βαθμό όπως την β-καροτίνη και α-καροτίνη, βιταμίνη-C, βιταμίνη-Α, ζεαξανθίνη και λουτείνη. Αυτά τα συστατικά βοηθάνε σαν προστατευτικοί καθαριστές ενάντια στα ελεύθερα ριζικά που προέρχονται απο το οξυγόνο και στα αντιδραστικά είδη του οξυγόνου (ROS) που πέζουν ρόλο στο γήρας και σε διάφορες διαδικασίες των ασθενιών.Τα αγγούρια έχουν ύπια διουριτικές ιδιότητες πιθανός λόγο τις υψηλής περιεκτικότητας σε νερό και ποτάσιο, που βοηθάνε στον έλεγχο της άυψησης του βάρους και της υψηλής πίεσης.Έχουν εκλπήτικά υψηλές ποσότητες βιταμίνης Κ, περίπου 17μg για κάθε 100g. Η βιταμίνη Κ έχει βρεθεί ότι πέζει πιθανό ρόλο στην ενδυνάμοση των οστών προωθώντας οστεοτροφικές διαδικασίες(το χτυσήμo της οστικής μάζας).Πέζει επείσης ρόλο στην θεραπία ασχθενών της νόσου αλτζχάιμερ μειώνωντας την ζημειά των νευρώνων του εγγεφάλου.Ο φρέσκος χυμός απο το αγγούρι μπορεί να μας απαλλάξει από την καούρα, το στομαχικό οξύ, τη γαστρίτιδα, ακόμη και το έλκος.Ο χυμός του προωθεί την ανάπτυξη των μαλλιών, ιδιαίτερα όταν προστίθεται στο χυμό χυμός απο καρότα, σπανάκι και μαρούλι.Όταν αναμειγνύεται με χυμό καρότου, λέγεται ότι είναι καλό για τις ρευματικές παθήσεις που προκαλούνται από την υπερβολικό ουρικό οξύ στον οργανισμό.Μπορεί να αποδειχθεί ευεργετικό για αυτούς που υποφέρουν από ασθένειες των δοντιών και των ούλων, ιδίως σε περιπτώσεις πυόρροιας.Έχει  θεραπευτικές ιδιότητες οσο αφορά τις παθήσεις των νεφρών, ουροδόχου κύστης, του ήπατος και του παγκρέατος.Αυτοί που υποφέρουν από διαβήτη έχει βρεθεί οτι επωφελούνται από την κατανάλωση του αγγουριού και του χυμού των αγγουριών.Οι φλούδα του έχει δείξει σε πειράματα οτι απωθεί τις κατσαρίδες.

Καλλιέργεια

Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Φυτεύουμε την άνοιξη όταν οι θερμοκρασίες είναι 15-35 C

Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Μάρτιο-Ιούνιο

Βάθος φύτευσης: 1.5-2.5 εκατοστά

Ημέρες βλάστησης: 5-10

Μεταφύτευση: Ανάλογα την ποικιλία και της συνθήκες ανάπτυξης συνήθως 25-30 ημέρες

Ωρίμανση: 25-50 ημέρες μετά την μεταφύτευση ανάλογα με την ποικιλία

Τα αγγούρια ή καστραβέτσια είναι μονοετή φυτά, της οικογενείας των Κολοκυνθωδών. Έχουν φύλλα μεγάλα, παλαμοειδή και οδοντωτά με πέντε λοβούς, γκρίζα στη κάτω επιφάνεια και βαθειά πράσινα στην επάνω. Οι βλαστοί είναι τραχείς με γωνιές και πάντοτε έρποντες. Τα άνθη είναι μάλλον μικρά, κίτρινα και χωριστά το ένα γένος από το άλλο, στο αυτό φυτό. Τα αρσενικά ανοίγουν ποιό γρήγορα και είναι άπλα (σκέτα), τα δε θηλυκά παρουσιάζονται μαζί με ωοθήκη στο κάτω μέρος, η οποία αφού γονιμοποιηθεί, μεγαλώνει και σχηματίζει το γνωστό αγγούρι. Οι καρποί είναι κυλινδρικοί, συνήθως, ακανόνιστοι και διαφόρου μεγέθους, με φλοιό ομαλό ή με εξογκώματα ακανθωτά και χρώμα πράσινο βαθύ μέχρι λευκό. Οι σπόροι είναι μακρουλοί και ασπριδεροί, πολύ όμοιοι με εκείνους της πεπονιάς.

Τα αγγουριά απαιτούν χώματα αμμοαργιλλώδη, επαρκώς λιπασμένα και δουλευμένα με 2-3 βαθειά σκαψίματα. Η κοπριά αποτελεί το καλύτερο λίπασμα, σε ποσό 3-4000 οκάδ. κατά στρέμμα, αρκεί να είναι παλιά. Τα χημ. Λιπάσματα του τύπου 6-8- 8 δίδουν πολύ καλά αποτελέσματα, πρέπει όμως να χρησιμοποιούνται σε τρεις δόσεις, 15-20 οκ. κάθε φορά. Δηλαδή, μία προ της σποράς και τις δύο άλλες, στη βλάστηση και να σκεπάζονται με τα σκαλίσματα.

Η συστηματική καλλιέργεια των αγγουριών έγκειται κυρίως, στη παραγωγή πρωίμων καρπών. Στα θερμά μέρη, όπως στα νησιά των Κυκλάδων και αλλού, όπου το κλίμα είναι σταθερώς ζεστό, η παραγωγή επιτυγχάνεται φυσιολογικώς, πολύ πρώιμη. Η σπορά, στους τόπους αυτούς γίνεται κατά Φεβρουάριο-Μάρτιο ή και νωρίτερα. Στα ψυχρά όμως μέρη όπου το κλίμα είναι πιο τραχύ, η σπορά δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί παρά κατά τον Απρίλιο-Μάιο.

Ως τόσο για απόκτηση πρωίμων αγγουριών, πρέπει η σπορά να γίνεται νωρίς, το Φεβρουάριο-Μάρτιο, σε θερμοσπορεία και με σταθερή ζέστη 20-22 βαθμών. Οι σπόροι τοποθετούνται ανά 2-3 μέσα σε γλαστράκια, ή σε θέσεις επάνω σε παχύ στρώμα από φυτόχωμα και σε αποστάσεις 5- 6 πόντους, όπου σκεπάζονται ελαφρά, μόλις 1-2 πόντους το πολύ. Όταν αποκτήσουν 4-5 φύλλα διαλέγονται τα καλύτερα και μεταφυτεύονται, ανά ένα, σε γλαστράκια ή σε αραιότερες αποστάσεις 10-12 πόντους σε θερμοσπορεία με λιγότερη ζέστη (χλιαρά), όπου παραμένουν 2-3 εβδομάδες. Τότε για να διευκολυνθεί η ανάπτυξη των πλαγίων βλαστών, εφαρμόζεται το πρώτο κλάδευμα. Προς τούτο, το στέλεχος εκάστου μικρού φυτού κόβεται με το νύχι, επάνω από το δεύτερο φύλλο, χωρίς να λογαριάζονται οι κοτυληδόνες. Μετά την πάροδο λίγων ημερών μεταφυτεύονται πάλι σε θαλπωρά είτε ψυχρά θερμοσπορεία, κατά αραιότερα διαστήματα ή σε γλαστράκια μεγαλύτερα. Ύστερα από 12-15 ημέρες μεταφυτεύονται πλέον στην οριστική τους θέση.

Η τελευταία μεταφύτευση γίνεται σε βραγιές ή σε σειρές κατά γραμμές, σε αποστάσεις 0.80-1 μ. και μεταξύ των 50-60 πόντους. Για την εργασία αυτήν ανοίγονται μικροί λάκκοι 20-80 πόντους πλάτους και βάθους, στους οποίους τοποθετούνται τα φυτά, καθένα, μέχρι του λαιμού και με το χώμα τους. Κατόπιν οι λάκκοι γεμίζονται με ένα-δύο φτυαριές καλοχωνεμένης κοπριάς, πατιούνται λίγο γύρω και ποτίζονται με αρκετό νερό. Εάν ο ήλιος είναι καυτερός, καλό είναι τα φυτά να σκεπάζονται με μερικά χόρτα για να περιορίζεται η εξάτμιση.

Η εργασία της μεταφυτεύσεως, κατά προτίμηση, πρέπει να γίνεται τις απογευματινές ώρες ή με καιρό συννεφιασμένο και δροσερό. Τα ποτιστικά αυλάκια πρέπει να χαράσσονται μακρύτερα από τις ρίζες 20-25 πόντους, για να μην έρχεται το νερό σε επαφή με αυτές, αλλά με απορρόφηση. Με την πρόοδο της βλαστήσεως, οι δύο πρώτοι πλάγιοι βραχίονες, που αναπτύσσονται εξαιτίας του πρώτου κλαδεύματος, κόπτονται δ καθένας, σε 4-6 φύλλα, για να δημιουργηθούν νέες διακλαδώσεις, οι οποίες και θα καρποφορήσουν. Η εφαρμογή αυτή του κλαδεύματος είναι αναγκαία, ιδίως για την επιτυχία πρώιμης παραγωγής. Για την καλλιέργεια των αγγουριών στα ανοικτά ή για όψιμη παραγωγή, η σπορά γίνεται απ' ευθείας επί τόπου δίχως καμία προετοιμασία των σπόρων ή κατόπιν προβλαστήσεως σε ζεστό κοπροσωρό. Πολλοί κηπουροί προτιμούν τη σπορά και ανάπτυξη των φυτών μέσα σε γλαστράκια, όπου αφού κάνουν λίγα φύλλα μεταφυτεύονται στις θέσεις τους. Στη περίπτωση που οι σπόροι φυτεύονται αμέσως, η γη πρέπει να είναι καλά δουλευμένη με βαθειά σκαψίματα και λιπασμένη με ανάλογη χωνευμένη κοπριά. Κατά τη στιγμή της σποράς, ανοίγονται λάκκοι βάθους και πλάτους 25-30 πόντους, σε κανονικές αποστάσεις, οι οποίοι γεμίζονται με αρκετό κοπρόχωμα, ώστε να σχηματίζονται μικροί σωροί. Εάν πρόκειται η σπορά να γίνει σε βραγιές, τότε το χώμα μαζεύεται προς το μέσο, για να γίνεται είδος χαμηλού σαμαριού. Κατόπιν, γύρω στο κάθε σωρό, τοποθετούνται 3-4 σπόροι και σκεπάζονται ελαφρά σε βάθος 3-4 πόντους. Όταν βλαστήσουν και τα νέα φυτά αποκτήσουν 3-5 φύλλα διαλέγονται και διατηρούνται 1-2, τα καλύτερα, τα άλλα απορρίπτονται.

Σε όλες τις περιπτώσεις οι καλλιεργητικές περιποιήσεις συνίστανται από 2-3 σκαλίσματα, τα οποία πρέπει να γίνονται εγκαίρως, μέχρις ότου σκεπασθεί όλη η επιφάνεια από τις αγγουριές. Επίσης τα ποτίσματα πρέπει να γίνονται τακτικά, κάθε 2-4 ήμερες, ώστε η γη να διατηρεί πάντοτε σχετική υγρασία. Ή παραμικρά ξηρασία είναι πολύ επιβλαβής για τις αγγουριές. Σταματά τη βλάστηση και προ πάντων, κάνει τα αγγούρια τραχεία και πικρά. Για αυτό, στα ελαφρά εδάφη και ατούς ζεστούς τόπους τα ποτίσματα πρέπει να είναι συχνότερα και αφθονότερα.

Για την επίσπευση και ενδυνάμωση της παραγωγής και στην ανοικτή καλλιέργεια, είναι αξιοσύστατη η εφαρμογή του κλαδεύματος, όπως έγινε λόγος για τις αγγουριές που μεταφυτεύονται. Δηλαδή, όταν τα φυτά αποκτήσουν 4-5 φύλλα πρέπει να κορφολογούνται επάνω από τα 2 κάτω φύλλα, για να δώσουν πλάγιους βλαστούς στις μασχάλες. Όταν οι νέοι αυτοί βλαστοί αποκτήσουν 7-8 φύλλα κόβονται ο καθένας επάνω από τα 4-5 φύλλα, για να αναπτυχθούν άλλοι βλαστοί τρίτης σειράς, οι οποίοι και θα καρποφορήσουν. Με την υποχρεωτική αυτή διάταξη της βλαστήσεως, επιτυγχάνεται μεγάλη πρωιμότητα, γιατί τα αρσενικά άνθη παρουσιάζονται στη 2η και 3η σειρά βλαστών, ενώ τα θηλυκά από την 3η σειρά και πέρα. Τα αγγούρια, κατά την συγκομιδή, πρέπει να μαζεύονται συχνά, κάθε δύο ημέρες τουλάχιστο, για να γίνονται άλλα. Πάντως να είναι τρυφερά και μόλις θεωρηθούν κατάλληλα για κατανάλωση. Προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για τουρσί, πρέπει να συλλέγονται πολύ μικρά, στο μέγεθος ενός δακτύλου.

Για να υπάρχουν τρυφερά αγγούρια σε όλο το διάστημα του καλοκαιριού μέχρι τέλους του φθινοπώρου, πρέπει η σπορά να γίνεται κατά χρονικά διαστήματα από την άνοιξη ως τα τέλη Αυγούστου.

Η απόκτηση καλού αγγουροσπόρου βασίζεται στην εκλογή των μητρικών φυτών, τα οποία πρέπει να είναι παραγωγικά και προ πάντων, να ανταποκρίνονται στην επιθυμητή ποικιλία. Αφού διαλεχτούν οι μάνες πρέπει σε κάθε ρίζα να αφήνονται μόνο 1-2 καρποί, από τους πρώτους, οι οποίοι να διατηρούνται μέχρις ότου να κιτρινίσουν και ωριμάσουν τελείως. Κατόπιν όταν σαπίσουν πλένονται και αποχωρίζονται οι σπόροι, οι οποίοι αφού στεγνώσουν φυλάσσονται σε μέρος ξηρό και σκοτεινό. Η βλαστική δύναμη των σπόρων διαρκεί 4-6 χρόνια.

Πηγές


 * http://www.ftiaxno.gr/2011/06/blog-post_16.html
 * http://www.bestveganguide.com/cucumber-nutrition.html
 * http://www.nutrition-and-you.com/cucumber.html
 * http://el.wikipedia.org/wiki/Αγγούρι
 * http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Cucumis+sativus
 * http://nefeli.lib.teicrete.gr/browse/steg/fp/2007/Alavanou,Eirini/document.tkl